علوم رایانشی

علوم رایانشی

صوری سازی شدت برخی احساسات خلاف واقع در منطق موجهات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 داتشیار، دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری، دانشکده علوم انسانی،گروه فلسفه و حکمت و منطق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 استاد، دانشکده علوم انسانی، گروه فلسفه و حکمت و منطق، دانشگاه تربی مدرس، تهران، ایران
10.22034/csj.2025.526411.1097
چکیده
در این مقاله سعی بر این است تا با استفاده از
فرمول هایصوری برخی از احساسات خلافواقع نظیر
گناه و شرم، راهی برای سنجش شدت و درجه ی این
احساسات در عامل ها بیابیم. برای سنجش شدت،
درجه » ، هنجارها و معیارها « درجه اهمیت » مفاهیم
از دیدگاه ) « درجه ناکافی بودن » ،« غیراخلاقی بودن
« درجه اجتناب پذیری خلاف واقع » خود و دیگران) و
معرفی می شوند. پس از آن مفاهیم درجه ی گناه
و درجه ی شرم با توجه به تعاریف صوری آن ها،
با استفاده از ترکیب وزن دار مفاهیم ذکر شده بیان
می شوند. این مؤلفه ها به عامل های هوشمند امکان
می دهند تا شدت یک احساس را محاسبه کرده و بر
اساس آن، واکنش مناسبی نشان دهند. برای مثال،
درجه » اگر یک عامل تشخیص دهد که عملی به دلیل
بالا « امکان اجتناب پذیری » یا « بالای غیراخلاقی بودن
* نویسنده مسئول
منجر به احساس گناه شده، می تواند تصمیم خود
را اصلاح کند یا عذرخواهی نماید. این پژوهش،
منطقی و نیاز به معیارهای  پلی میان تحلیل های کیفی
کمی در کاربردهای عملی صوری سازی احساسات در
سیستم های چندعاملی ایجاد می کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

[1] J. P. Tangney, J. Stuewig, and D. J. Mashek, “Moral emotions
and moral behavior,” Annual Review of Psychology,
vol. 58, pp. 345–372, 2007.
[2] P. M. Niedenthal, J. P. Tangney, and I. Gavanski, ““if only
i weren’t” versus “if only i hadn’t”: Distinguishing shame
and guilt in counterfactual thinking,” Journal of Personality
and Social Psychology, vol. 67, no. 4, pp. 585–595,
1994.
[3] E. Lorini and F. Schwarzentruber, “A logic for reasoning
about counterfactual emotions,” Artificial Intelligence,
vol. 175, no. 3-4, pp. 814–847, 2011.
[4] N. Guiraud, D. Longin, E. Lorini, S. Pesty, and J. Rivière,
“The face of emotions: A logical formalization of expressive
speech acts,” in Proceedings of the 10th International
Conference on Autonomous Agents and Multiagent Systems
(AAMAS 2011), pp. 1031–1038, International Foundation
for Autonomous Agents and Multiagent Systems
(IFAAMAS), 2011.
[5] E. Lorini, “A dynamic logic of knowledge, graded beliefs
and graded goals and its application to emotion modelling,”
in Logic, Rationality, and Interaction. LORI 2011
(H. van Ditmarsch, J. Lang, and S. Ju, eds.), vol. 6953 of
Lecture Notes in Computer Science, (Berlin, Heidelberg),
pp. 165–178, Springer, 2011.
[6] F. Mashhadi Raviz, L. Nabavi, and M. Alizadeh, “Logical
formalization of some counterfactual emotions.” Submitted,
2025.